Dit is een website van Stimular
Ook van Stichting Stimular: Milieubarometer | MVO-balans | Kansen bij Verkassen | Duurzaam MKB

Energietransitie op Ameland

Ameland heeft zijn ambitie uitgesproken om in 2020 zelfstandig in zijn energievoorziening te zijn. Dat willen we op dit eiland op een duurzame manier doen, dus niet met fossiele brandstof. Om deze ambitie waar te maken riep hij de hulp in van EnTranCe, de proeftuin voor duurzame energietransitie. Hier werken niet alleen energiewetenschappers, overheden en ondernemers met elkaar samen, maar ook economen, juristen en psychologen. Een vraag uit de markt, in dit geval van burgemeester de Hoop van Ameland, maakt dat zij voor het eerst hun kennis kunnen toepassen in een echte leefgemeenschap.

Balanceren van energievraag en -aanbod

Hoofdrolspelers van de energietransitie op Ameland, zonne-energie, smart grids en empowerment, vertonen een bijzondere samenhang. In september 2015 is gestart met de aanleg van Zonnepark Ameland. Het piek- en dalaanbod van hier opgewekte zonnestroom wordt via smart grids (slimme energienetwerken) in evenwicht gehouden. Op zonnige dagen wordt de stroom opgeslagen, en weer vrijgegeven wanneer er minder wordt opgewekt.

Groot zonnepark en geen windmolens

Ameland, een eiland met 3500 inwoners, is voor een belangrijk deel aangewezen op de toeristenindustrie. Niet verwonderlijk dat juist de lokale VVV zich uitspreekt tegen plaatsing van windmolens, wat de natuurbeleving van toeristen niet ten goede zou komen. Hoewel het aanbod van wind- en zonne-energie elkaar juist kunnen aanvullen, is er op Ameland alleen voor de bouw van een zonnepark gekozen. Maar dan wel het grootste van heel Nederland. Overaanbod van stroom wordt met speciale technieken opgeslagen. Bijvoorbeeld in accu’s van stilstaande auto’s (smart mobility) of in de vorm van waterstof of methaangas (power-to-gas).

Brandstofcel

Waterstof dat met zonnestroom wordt gemaakt, wordt weer gebruikt in brandstofcellen. Een aantal ondernemers op Ameland hebben zo'n brandstofcel staan. Waterstof, dat met piekstroom van het zonnepark is gemaakt, bereikt de brandstofcellen via het gasnet. Vervolgens zet brandstofcel waterstof om in elektriciteit. Hierbij komt geen CO2, maar alleen water vrij.

Warmtepomp

Naast brandstofcellen worden ook warmtepompen ingezet om de enegrievraag in te vullen. Op Ameland is gekozen voor warmtepompen die de warmte direct uit de omgevingslucht halen. Is de buitentemperatuur te laag, dan springt een HR-ketel op aardgas bij om de warmtebehoefte verder in te vullen.

Groengas

Dit artikel is afkomstig van Klimaatplein. In de overgang naar 100% zonnestroom op Ameland is een rol weggelegd voor groengas. Dit wint Ameland bij de rioolwaterzuivering, uit organische reststromen, zoals rioolslib en groente- en fruitafval. Dit mengsel wordt onder hoge druk vergist tot groengas en CO2. Hierbij ontstaat voldoende groengas van aardgaskwaliteit voor alle huishoudens van het eiland.

Onderwijs en regelgeving

Technisch lijkt alles mogelijk op Ameland: leveren, opslaan en balanceren van elektriciteit en groengas. Voor de eilandbewoners is het cruciaal dat ze zich zelf eigenaar voelen van de techniek en hier invloed op kunnen uitoefenen. Op dit moment heeft één derde van de eilanders zich aangesloten bij de Amelander Energie Coöperatie. Ook dragen lessen over duurzaamheid in het lager en middelbaar onderwijs bij aan het creëren van draagvlak. Bij al deze veranderingen stuiten de lokale overheid, ondernemers en inwoners ook op belemmeringen in de energie wet- en regelgeving. De gemeente Ameland is met de landelijke overheid in gesprek om op dit gebied een uitzonderingspositie te verwerven.

Bron en meer informatie

De hele film over de duurzame energietransitie op Ameland kun je hier bekijken.