Dit is een website van Stimular
Ook van Stichting Stimular: Milieubarometer | MVO-balans | Kansen bij Verkassen | Duurzaam MKB

Maatschappelijk verantwoord ondernemen in musea

Maya de Best, studente bij Reinwardt Academie Amsterdam, heeft een afstudeerscriptie geschreven over maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) bij musea. Onderstaand een (verkorte) weergave van de conclusies van haar scriptie.

Musea pakken MVO nog weinig gestructureerd op. Toch voeren zij veel activiteiten uit, die wel binnen MVO passen. Musea zijn zich sterk bewust van de maatschappelijke functie die zij (zouden kunnen) vervullen, maar het lijkt er op dat zij hierover weinig communiceren. In tegenstelling tot profit-organisaties kan een museum duurzaamheid niet gebruiken als onderscheidend vermogen. Ieder museum levert immers een uniek ’product’, en de bezoeker zal niet speciaal voor een bepaald museum kiezen, omdat deze klimaatneutraal is. Het kan echter wel de algemene beeldvorming over het museum beïnvloeden, en zelfs een bijdrage leveren bij het aantonen van de relevantie van de instelling binnen de maatschappij.

Musea passen op zichzelf al binnen maarschappelijk verantwoord ondernemen, zij zijn er voor iedereen en ze leveren een belangrijke bijdrage aan de maatschappij. Dit argument wordt veelvuldig gebruikt bij sponsorwerving. Musea kunnen in potentie inspelen op de MVO-behoefte van het bedrijfsleven, en de connectie tussen musea en MVO nog meer benadrukken en uitbuiten. Zoals gezegd ontplooien musea over het algemeen al veel MVO-gerelateerde activiteiten, maar dat wordt amper benoemd als zijnde MVO. Door dat doelbewust wel te doen, en hierover te communiceren naar groepen die hiervoor gevoelig zouden kunnen zijn (sponsoren), kan een museum mogelijkerwijs middelen genereren. Deels is dat wellicht oude wijn in nieuwe zakken doen.

Het ontwikkelen van beleid op MVO betekent keuzes maken, en hiervoor geldt dat wanneer deze dichtbij bij de kerntaak van de instelling blijven, deze activiteiten wellicht gemakkelijker zijn te ’verkopen’. Zeker bij milieuzorg, dat op zichzelf een niet al te hip imago heeft, kan het van belang zijn specifieke aandachtsgebieden of activiteiten onder de aandacht te brengen bij de potentiële sponsor. Het voornemen om bijvoorbeeld LED-verlichting te plaatsen in het gebouw, kan ingezet worden om sponsoren te werven, maar het draagt ook bij aan een besparing op de energierekening.

Door bij het opstellen van beleid op MVO dicht bij de eigen missie te blijven, en het te benaderen als kans voor de instelling, wordt het risico verkleind dat het bij goede intenties blijft en het beleid op de plank blijft liggen. Musea hebben over het algemeen een vrij beperkt budget, en als er geïnvesteerd wordt in zaken die wel ethisch juist zijn maar het museum eigenlijk niets opleveren, stelt het museum zich erg kwetsbaar op. Musea zouden dus bij het ontwikkelen van beleid omtrent MVO het eigenbelang zeker moeten meewegen bij beslissingen.

Zeker op het gebied van diversiteit (zowel gericht op de werkvloer als de bezoekers) worden veel initiatieven ontplooid. Dit is ook goed te koppelen aan de kerntaak van het museum, en levert (in het geval van de bezoekers) een direct meetbaar resultaat op. Milieu is echter een andere zaak. Er is wel aandacht voor milieugerelateerde zaken, maar dit komt voornamelijk voort vanuit een persoonlijke betrokkenheid. Het maakt geen deel uit van het algemeen beleid en als er al gerapporteerd wordt hierover, dan is dat alleen intern.

Concluderend kan er gezegd worden dat de hype rondom maatschappelijk verantwoord ondernemen vooral op termijn van belang zou kunnen zijn voor musea. Als het plan van het kabinet doorgaat om overleg te plegen met de private fondsen hoe zij kunnen bijdragen aan de stimulering van MVO, zullen deze misschien aanvullende criteria gaan stellen bij subsidiering. Echter, MVO is mogelijkerwijs nu al wel toepasbaar als marketinginstrument, en dan met name naar potentiële financiers. Er bestaat het beeld dat musea al veel activiteiten ondernemen die zouden gerekend kunnen worden tot MVO, maar dat zij het potentieel (nog) weinig benutten door dit te communiceren naar diverse stakeholders.

Bron: Maya de Best