Dit is een website van Stimular
Ook van Stichting Stimular: Milieubarometer | MVO-balans | Kansen bij Verkassen | Duurzaam MKB

Netwerk Duurzame Bedrijfsvoering Overheden te gast bij waterzuivering Nijmegen te Weurt

Het gebied van Waterschap Rivierenland ligt tussen de Maas en de Waal. Het loopt van de Biesbos en Kinderdijk tot aan de Duitse grens. De taken van het waterschap zijn onder andere: het waarborgen van de kwaliteit van oppervlaktewater, beheersen van de kwaliteit en kwantiteit van grondwater, afvalwater reiniging, handhaving op illegale lozingen. Het Netwerk Duurzame Bedrijfsvoering Overheden had dinsdag 18 maart een excursiebijeenkomst naar de rioolwaterzuivering.

Waterschap Rivierenland Duurzaam

Waterschap Rivierenland heeft een klimaatakkoord gesloten met het Rijk. Dit houdt in dat het Waterschap:

  • Zich inzet voor energiebesparing en het terugdringen van uitstoot van broeikasgassen. Het waterschap heeft hierbij als doel klimaatneutraal te worden. Op de kantoren worden hiervoor al grote stappen gezet. Zo wordt er nu geen gas meer toegepast voor verwarming van het kantoor. En elektriciteitsverbruik voor de rioolwaterzuivering wordt voor meer dan 95% opgewekt door de rioolwaterzuivering zelf.
  • Een doelstelling heeft voor reductie van vervoerbewegingen: 15% minder kilometers tussen 2012 en 2015. Hierdoor worden de medewerkers aan het denken gezet over mogelijkheden voor duurzaam vervoer en thuiswerken.
  • Deelneemt aan het Tiels- en Blauwzaam energieconvenant. Hierdoor zet het waterschap zich in voor ca. 12% CO2-reductie t.o.v. 2010. Daarnaast is het netwerk interessant vanwege samenwerkingsmogelijkheden en kennisuitwisseling. Het waterschap kan bedrijven op ideeën brengen voor energiebesparing en energieopwekking.
  • Een energiestudie uitvoert naar het potentieel van zelf op te wekken duurzame energie. Momenteel wekt het waterschap 20% van de gebruikte energie zelf duurzaam op.
  • Gaat voor bewustwording en educatie van de eigen medewerkers. Dit is van alle acties het lastigste om van de grond te krijgen. Medewerkers zien duurzaam gedrag vaak als extra werklast.
  • Vele andere acties zijn terug te vinden via www.klimaatactieprogramma.nl/.

(Nog) geen inzet biogas of warmte voor derden

Het biogas dat ontstaat uit vergisting van het slib van de rioolwaterzuivering wordt in de WKK installatie omgezet in elektriciteit. De warmte die daarbij vrijkomt wordt ook deels in de zuivering gebruikt. Het is technisch ook mogelijk om het biogas te gebruiken om bijvoorbeeld de bussen in de regio te laten rijden. Die businesscase kan echter economisch gezien (nog) niet uit. De waterzuivering zou dan zelf elektriciteit in moeten kopen en dat is veel duurder dan elektriciteit opwekken met de WKK. Bij de buren, de afvalinzamelaar, kan het wel. Zij kunnen gebruik maken van SDE subsidie en biogas maken met de goede kwaliteit uit het vergisten van compost. Nu rijden de bussen in de regio op groengas via groencertificaten. Ook de restwarmte wordt nu niet gebruikt voor derden. Het water is 16 (winter) tot 25 (zomer) graden. Met behulp van een warmtepomp kun je die warmte gebruiken voor ruimteverwarming. Of dit uit kan hangt af van de afstand tot de woonwijk/zwembad. Een betere optie is mogelijk om de warmte uit het nabijgelegen riool te halen. Tot een groot facilitair gebouw kun je met warmte uit het riool opwarmen.

Zie voor voorbeelden van energie uit rioolwater de artikelen over tests in Brussel en voorbeelden uit de gemeenten Arnhem en Raalte.

Energiefabriek

Dat de rioolwaterzuivering in Weurt bijna energie-neutraal is, is onderdeel van het project : "de Energiefabriek”. Het doel van de energiefabriek is om energie neutrale waterzuiveringsinstallaties (rwzi’s) te realiseren. De energiefabriek is ontstaan uit een netwerk van 6 personen van 4 waterschappen die samen een interne prijs hadden gewonnen. De prijsvraag had als doel de Waterschappen beter op de kaart te zetten. De winnaars bedachten dat dat kon met duurzaamheid. Na verder onderzoek bleek het ook technisch mogelijk te zijn om rwzi’s energieneutraal te maken door energieopwekking uit biogassen na vergisting. Hierop is het netwerk uitgebreid tot 12 en later alle 24 waterschappen.

Het onderzoek naar verduurzamen loopt door en wordt steeds belangrijker. Onderstaande voorbeelden illustreren dat:

  • Vroeger keken rwzi’s alleen naar de vervuilingsgraad van het binnenkomende afvalwater. Nu wordt er gekeken naar energie-inhoud van de aanvoer.
  • De installatie is verder geoptimaliseerd door ook slib van andere installaties te verwerken in de gisttank. Hierdoor kan meer gas geproduceerd worden en voorziet de installatie in Weurt voor 95 tot 100% in zijn eigen elektrische energie.
  • Er zijn tests geweest met vlokmiddelen dosering (ijzer of polyelektrolyt). Hierdoor zouden meer stoffen naar de gisttank moeten gaan. Het effect was helaas te beperkt.
  • Er loopt onderzoek voor leveren van gas aan derden. Dit kan voorlopig economisch nog niet uit (vanwege de extra elektriciteitsinkoop dat dat voor de installatie nodig maakt).
  • Er zijn tests geweest met thermische druk hydrolyse: het stuk maken van bacteriën zodat ze beter rotten. In Weurt kan dat niet uit, omdat het rottingsproces al heel goed natuurlijk verloopt. In Tiel en Gorinchem wordt dit wel toegepast.
  • Er gaat naar verwachting een ORC toegepast worden om warmte in elektra op te zetten. Hierdoor neemt het rendement van de WKK toe met 15 tot 20%. Dit resulteert in een hogere opbrengst voor Weurt, dan wat de installatie zelf gebruikt. ORC staat nog in de kinderschoenen. In Eindhoven is dit systeem al toegepast bij het zwembad [pdf, 191 kB]. De terugverdientijd is 6 tot 7 jaar.

Bron: Waterschap Rivierenland en Stichting Stimular.