Dit is een website van Stimular
Ook van Stichting Stimular: Milieubarometer | MVO-balans | Kansen bij Verkassen | Duurzaam MKB

Gebouw Ministerie van Financiën vernieuwd en verduurzaamd na DBFMO-aanbesteding

Bij de aanbesteding van de grootse opfrissing van het ministerie van Financiën is gebruikgemaakt van een DBFMO-contract. Dat staat voor Design, Build, Finance, Maintain en Operate en betekent dat één partij verantwoordelijk is voor het gehele proces: van tekentafel tot het beheer van het gebouw, inclusief financiering. Deze manier van aanbesteden staat in de kinderschoenen maar heeft al opvallende resultaten opgeleverd.

Uitkomsten vastgelegd

Bij een DBFMO-contract legt de opdrachtgever van te voren vast hoe het pand straks moet functioneren. Aan welke eisen moet de luchtkwaliteit, de temperatuur, de lichtval en het geluid in het gebouw voldoen? Meestal gaan externe advies- en bemiddelingsbureaus op zoek naar een pand dat voldoende vierkante meters bevat, op een goede locatie ligt en weinig kost. Over de kwaliteit van het binnenmilieu worden zelden afspraken gemaakt.

Maximale vrijheid

Door als opdrachtgever de kwaliteitseisen vooraf vast te leggen, ontstaat er een andere situatie. Hoe in dit geval het eindresultaat wordt gerealiseerd, is aan de partijen die een offerte uitbrengen. Dat geeft hen maximale vrijheid bij het gebruik van duurzame technieken en oplossingen, zoals bij Financiën. Het energieverbruik is hier fors verminderd door gebruik te maken van een warmte-koude opslaginstallatie, warmtepompen, een dubbele huidgevel en klimaatplafonds.

Bonus-malus

Het contract bevat een bonus-malus systeem, dat voor het consortium een extra stimulans zal zijn, het beheer zo goed mogelijk te doen. Blijft de kwaliteit van het binnenmilieu achter bij de eisen, dan betaalt de beheerder (die dus ook de bouwer is) een boete. Bij betere prestaties volgt een financiële beloning.

Kosten besparen

Het DBFMO-contract leverde de Rijksgebouwendienst, de opdrachtgever, ook nog een forse besparing op. De kosten zouden 15 procent hoger zijn uitgevallen als op de traditionele manier was aanbesteed. Eerder volgde TNT Real Estate een vergelijkbare wijze bij het aanbesteden van zes Green Offices en bereikte zo een kostenreductie van tien procent.

Wanneer Rendabel?

Marleen Hermans, hoofd van het Expertisecentrum Aanbesteden bij de Rijksgebouwendienst, stelt dat niet alle projecten zich lenen voor een DBFMO-contract. Deze manier van aanbesteden is rendabel bij meer dan 25 miljoen euro aan investeringskosten. Dat komt mede door de aanzienlijke voorbereidingskosten die gemoeid zijn met het in de markt zetten van een dergelijk contract. Om deze kosten terug te verdienen, is de gemiddelde contractduur van een DBFMO-contract dan ook 25 jaar. Het is daarom belangrijk om veel flexibiliteit te regelen in de overeenkomst. De verschillende partijen moeten van tevoren duidelijke afspraken maken over mogelijke tussentijdse wijzigingen. Hoe de partijen wederzijds omgaan met veranderingen vormt een belangrijk onderdeel van het contract.

Service Centrum Scholenbouw

De Rijksgebouwendienst zou graag zien dat ook lagere overheden en andere partijen gebruik maken van DBFMO-contracten. Deze lijken echter meer moeite te hebben met deze contractvorm. De Rijksgebouwendienst is een professioneel opdrachtgever; een gemiddeld schoolbestuur dat een nieuw pand wil neerzetten, heeft veel minder ervaring als opdrachtgever. Een DBFMO-contract is voor hen daarom behoorlijk complex. Maar een traditionele aanbesteding is dat in zekere zin ook. Welke vorm ze ook kiezen, ze zullen zich toch de regels en de kunst van het aanbesteden eigen moeten maken. Om ze hierbij te ondersteunen en te adviseren heeft het ministerie van OCW en het ministerie van Financiën het Service Centrum Scholenbouw opgericht. De Rijksgebouwendienst adviseert regelmatig aan dit centrum.’

Verdere voorbeelden van DBFMO-contracten

De Rijksgebouwendienst heeft recent drie aanbestedingstrajecten afgerond. Het nieuwe kantoor van de belastingdienst en IB-groep in Groningen, het nieuwe kantoor van de belastingdienst in Doetinchem en een detentiecentrum in Rotterdam. Deze drie projecten zijn gegund en in de fase van realisatie. Daarnaast is de Rijksgebouwendienst met voorbereidingen voor andere projecten bezig.

Bronnen: Senternovem en facilitair journaal