Dit is een website van Stimular
Ook van Stichting Stimular: Milieubarometer | MVO-balans | Kansen bij Verkassen | Duurzaam MKB

Kringloopwinkel maakt labelsprong naar energielabel A++

De kringloopwinkel Spullenhulp in Soest is in twee fasen verduurzaamd. In 2010 werd een energielabel B behaald met duurzame maatregelen. Twee jaar later besloot de gemeente, met subsidie van de provincie Utrecht, om het pand duurzaam op te plussen naar energielabel A++. Het bouwvolume van de kringloopwinkel is verdubbeld en de doelstelling A++-label is gehaald.

Labelsprong én Cradle-to-cradle

De labelsprong is gemaakt door toepassing van vele duurzame maatregelen:
  • 40 kilowattpiek aan zonnepanelen
  • Warmtepomp
  • Warmteterugwinning ventilatie
  • Vegetatiedak
  • Gebouwbeheersysteem
  • Energiemonitoring
  • Extra isolatie met glas- en steenwol
  • Hoogfrequente tl5 verlichting
  • Automatisch dimbare verlichting
  • Hergebruik van regenwater
Doel van deze maatregelen was het energieneutraal maken van het gebouw. De provincie Utrecht zag het als een voorbeeldproject en verstrekte een subsidie van 650.000 euro. Met als voorwaarde om te verduurzamen volgens het cradle-to-cradle principe. We vonden de cradle-to-cradle principes mooi passen bij het idee van een kringloopwinkel. Om ook aan het cradle-to-cradle principe te voldoen zijn extra maatregelen genomen. Van elk materiaal is een levenscyclusanalyse gemaakt. Het bouwmateriaal moest herbruikbaar of demontabel zijn, zowel de oude als de nieuwe bouwonderdelen. Er is heel veel sloophout gebruikt.

Gebruiker en huurprijs

Kringloopwinkel Spullenhulp had in eerste instantie geen belangstelling voor de verduurzaming. Ze wilden graag groter huren, maar per vierkante meter niet meer huur gaan betalen. Dat is opgelost door de huurprijs per vierkante meter te handhaven. De gemeente int meer huur, omdat de kringloopwinkel meer vierkante meters afneemt. De gemeente betaalt de energierekening, maar verkoopt de energie aan de huurder. Met de opbrengsten uit de zonnepanelen dekken we de meerkosten van het project, waardoor de gemeente de investering uiteindelijk terug kan verdienen. Met energieleverancier Greenchoice is afgesproken dat 100 procent van onze opwek weggestreept kan worden met het verbruik.

3 Leerpunten

Achteraf concludeert energiecoordinator Donders dat het gehele proces sneller had gekund. Er lag in 2010 al een plan om te renoveren, maar pas in 2013 zijn afstellingsproblemen met de warmtepomp opgelost. Een ander leerpunt is dat de betrokken aannemers weinig ervaring hadden met duurzaam renoveren. Donders: “We hebben ze moeten opvoeden, zowel bouwkundig als installatietechnisch. Sommigen hadden de purschuim bus in de hand om te isoleren, maar dat was niet de bedoeling. Iedereen was van goede wil, maar de kennis en expertise ontbrak. Achteraf gezien hadden we nog strenger moeten optreden tegen zowel de bouwer als de installateur”. De prestaties van de warmtepomp zijn te hoog ingeschat door het betrokken adviesbureau en de witte dakbedekking die de opbrengst van de zonnepanelen moest vergroten bleek niet haalbaar.

8 aanbevelingen

De gemeente Soest heeft acht aanbevelingen genoteerd voor gemeenten en organisaties die willen verduurzamen:
  • Stel een helder programma van eisen op en neem daarin een concreet ambitieniveau op.
  • Betrek alle partijen en vooral de toekomstige gebruikers van het gebouw in het proces en het ambitieniveau.
  • Ontwerp het gebouw zodanig dat je zo min mogelijk isolatievoorzieningen en verwarming- en koelinstallaties nodig zijn.
  • Pas duurzame materialen en composietloze materialen toe met een lange levensduur en de mogelijkheid van hergebruik (Levens Cyclus Analyse).
  • Onderzoek mogelijke energiezuinige maatregelen en duurzame
  • energiebronnen.
  • Controleer referentie projecten waar de energiezuinige maatregelen zijn uitgevoerd of de maatregelen aan de verwachting voldoen.
  • Keuze van de architect, adviseurs, aannemer en onderaannemers zijn heel belangrijk om de gewenste ambitie en kwaliteit te halen.
  • Geef duidelijke instructies aan de gebruikers van het gebouw betreft de klimaatbeheersing.

Bron: Interview met Frans Donders, energie coördinator bij de gemeente Soest