Dit is een website van Stimular
Ook van Stichting Stimular: Milieubarometer | MVO-balans | Kansen bij Verkassen | Duurzaam MKB

Den Haag kiest voor duurzaam stadsdeelkantoor

Het nieuwe stadsdeelkantoor voor Leidschenveen-Ypenburg bood een uitgelezen kans voor duurzaam bouwen. Bij de opdracht voor de bouw hebben de gemeente Den Haag en medeopdrachtgever Politie Haaglanden daar speciale aandacht voor gevraagd.

De gemeente heeft het bouwproject aanbesteed volgens de Europese regelgeving. Uit elf belangstellende bedrijven werden drie kandidaten gekozen om een ontwerp en voorstel uit te werken. De gemeente heeft het beste ontwerp gekozen op basis van de volgende elementen:

  • De duurzaamheidsscore van het ontwerp
  • De bouw-esthetische kwaliteit
  • De functionele kwaliteit
  • De technische kwaliteit
  • De projectplanning en -beheersing
Het beste voorstel kwam van het Barendrechtse bouwbedrijf Kanters. Kanters is het zesde bouwbedrijf in de woning- en utiliteitsbouw in Nederland dat ISO 14001-gecertificeerd is.

De belangrijkste maatregelen die genomen zijn om het stadsdeelkantoor zo energiezuinig en duurzaam mogelijk te maken, zijn:

  • Een tweede huid façade van glazen lamellen
    Een tweede huid façade is een dubbelwandige gevelconstructie. De constructie bestaat uit een enkelvoudige ruit als buitengevel, een brede spouw (van 60-80 cm vaak met een zonwering), en een binnengevel. De keuze voor een tweede huid heeft een aantal voordelen. Zo neemt het binnencomfort toe en worden de koellast in de zomer en de warmtelast in de winter beperkt. Ook neemt de wind- en regenbelasting op de binnengevel aanmerkelijk af, waardoor het ook op grote hoogte mogelijk is om buitenzonwering toe te passen en natuurlijk te ventileren (met te openen ramen). In dit geval heeft de tweede huid tevens een geluidswerende functie.
  • Betonkernactivering met bodemwaterbron en warmtepomp
    Met dit systeem wordt door middel van een diepe bron en een soort vloerverwarmingsbuizen, grondwater met een constante temperatuur door de betonvloeren heen gepompt, om zo het skelet een permanente basistemperatuur te geven, welke 's zomers relatief koud en 's winters relatief warm is. Hiermee kan de CO2-uitstoot sterk gereduceerd worden ten opzichte van een "normaal" gebouw van deze omvang.
  • Een natuurlijk ventilatiesysteem
    Er is gekozen voor een ventilatiesysteem, waarbij de lucht op een natuurlijke (niet mechanische) wijze de kantoren wordt ingevoerd via de gevel. De vervuilde lucht wordt via een grote schoorsteen naar buiten afgevoerd. De drijvende kracht van het ventilatiesysteem is de schoorsteenwerking, veroorzaakt door een karakteristieke gek op de schoorsteen. Deze bijzondere gek - vormegegeven naar de ooievaar uit het Haagse stadswapen - veroorzaakt onderdruk in de schoorsteen, waardoor buitenlucht via de roosters in de gevel naar binnen wordt gezogen. Met dit systeem kan vrijwel het gehele jaar zonder hulpenergie worden geventileerd.
  • Gebruik van duurzaam hout en niet-uitlogende metalen

De gemeente heeft vanaf het begin geïnvesteerd in de procesondersteuning van de planontwikkeling. Met behulp van de ROMBO-methode zijn in een vroeg stadium belanghebbenden en duurzaamheidsdeskundigen bijeengebracht in een creatieve workshop. Hierbij heeft de gemeente al in een vroeg stadium draagvlak gecreëerd voor duurzaam bouwen en zijn duurzaamheidsambities duidelijk gemaakt aan belanghebbende. Dit heeft er uiteindelijk toe geleid dat op 29 januari 2007 het stadsdeelkantoor zijn deuren heeft geopend voor publiek en te boek staat als het duurzaamste stadsdeelkantoor van Nederland. Het gebouw heeft een Greencalcscore van 371 en een EPC van 0,68.

GreenCalc is een instrument dat de milieuprestatie van een gebouw uitdrukt in één getal. Het instrument berekent een score met behulp van een fictief referentiekantoor uit 1990. dit is een kantoor waarbij een standaard bouwmethode en gebouwvorm vastgesteld zijn van hoe in het jaar 1990 werd gebouwd. De verhouding tussen het referentiekantoor uit 1990 en het daadwerkelijke ontwerp of gebouw vormt de index, waarbij de index 100 het 0-niveau is (referentie en gebouw zijn beide even milieubelastend). Op dit moment is het technisch mogelijk een factor 4 tot 8 (milieu-index 400-800) te halen, maar dat is in de praktijk nog te duur. Duurzame projecten van Nederland scoren een index van 200 of hoger.

De Energie Prestatie Coëfficiënt (EPC) is een maat voor de energiekwaliteit van een gebouw, inclusief technische installaties. Hoe lager de EPC, hoe energiezuiniger het gebouw is. Het Bouwbesluit stelt eisen aan de hoogte van de EPC per gebouwtype (woningbouw en de verschillende utiliteitsgebouwen). Door de voortschrijdende inzichten en technische ontwikkelingen wordt de rekenmethodiek regelmatig aangepast. Voor nieuwbouw van kantoren geldt een maximum EPC van 1,5. Leidschenveen-Ypenburg scoort dus ruim 50% beter dan de norm.